عوامل موفقیت و راهنماهای تدوین مدل شایستگی

عوامل موفقیت و راهنماهای تدوین مدل شایستگی

برای این‌که صحبت‌های مفهومی و علمی برای مخاطبان جذاب و اثرگذار باشد، می‌توان آن‌ها را به چالش‌ها و موقعیت‌های عملی پیوند زد. به همین دلیل من قصد دارم در جمع‌بندی این پرسمان، چندین رهنمود نظری و تخصصی پیرامون تدوین شایستگی‌ها را با توجه ویژه به چالش‌ها و عوامل موفقیت در عرصه‌ی عمل ارایه کنم. همچنین از آن‌جا که غالباً در چنین موقعیت‌هایی صحبت‌های کلان مطرح می‌شود؛ تلاش می‌کنم که در این مجال از مقیاس خُرد به موضوع بپردازم.

اساساً یکی از عوامل کلیدی موفقیت طرح‌های مبتنی بر شایستگی، اتخاذ رویکرد مفهومی و نظری مناسب است. تجارب نشان داده است که فقدان صراحت و استحکام عملی در حوزه‌های مفهوم‌شناسی و متدلوژی، تأثیرات سریع و نامطلوبی بر این قبیل برنامه‌ها می‌گذارد و در موقعیت‌های اجرائی، سازمان‌ها را دچار تردید و سردرگمی می‌کند. البته ادبیات موضوع شایستگی‌ها خود با پراکندگی زیادی مواجه است و همین نکته، انتخاب رویکرد مناسب یا مفهوم‌پردازی‌های مورد نیاز را با مشکل جدی مواجه می‌کند. هولتن [۱]، برانی [۲] و بسیاری از محققان دیگر، بررسی‌های مبسوطی در این حوزه داشته‌اند که تأکید می‌کند «رویکردهای مفهومی و نظری در حوزه‌ی شایستگی‌ها، از پراکندگی و پیچیدگی زیادی برخوردار است و عملاً مفاهیم مورد توافقی در این حوزه وجود ندارد. بلکه در موقعیت‌ها و طرح‌های مختلف، بر اساس کارکردهای مورد انتظار، محیط کسب و‌کار و بنیان‌های فکری و فلسفی مختلف، رویکردها و مفاهیم ویژه‌ای توسعه یافته است». لذا به نظر می‌رسد که برای فعالیت مناسب در این عرصه، ضروری است که سازمان‌های ایرانی نیز در رابطه با نگرش، مفاهیم و متدولوژی‌های مربوطه تصمیمات صریحی بگیرند و به یک ساختار ذهنی روشن و همگن در رابطه با مبانی نظری، دست یابند.

دانلود فایل کامل؛ بخشی از پرسمان نشریه‌ی منابع انسانی (شماره‌ی ۲۳؛ خرداد ۱۳۹۲)

پرسمان شایستگی؛ هاشمی؛ ویرایش ۳